Τετάρτη
24 Απριλίου 2019
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 3138RSS FEED
ΝΕΟ ΡΕΚΟΡΕΕ: Καθυστερήσεις πληρωμών
15/04/2019

Γράφει η Μαρίνα Κουρμπέλα

 

Η αυξανόμενη συσσώρευση καθυστερημένων υποχρεώσεων του προϋπολογισμού θα έχει ενδεχομένως αντίκτυπο στα έργα που θα χρηματοδοτηθούν μελλοντικά με ενωσιακούς πόρους, επισημαίνουν οι ελεγκτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ..

Σύμφωνα με νέα, συνοπτική επισκόπηση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η συσσώρευση πιστώσεων που έχουν μεν δεσμευθεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά δεν έχουν ακόμη αποτελέσει αντικείμενο πληρωμής, κατέγραψε νέο ρεκόρ, και αυτό, στο μέλλον μπορεί να δημιουργήσει σημαντικούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους.

Στο τέλος του 2017, η αξία των πληρωμών που θα χρειαστεί να καταβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,αναφέρουν, ανερχόταν σε 267 δισεκατομμύρια ευρώ και η αυξητική πορεία αναμένεται να συνεχιστεί. Οι ελεγκτές προειδοποιούν, ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να περιορίσει την ικανότητα της Επιτροπής να διαχειρίζεται μελλοντικές ανάγκες ή να διακανονίζει εντός των προθεσμιών μελλοντικές αιτήσεις πληρωμής.

 

Σημειώνεται, πως ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ περιλαμβάνει ποσά διαθέσιμα προς δέσμευση και ποσά για την πραγματοποίηση πληρωμών εντός του οικονομικού έτους. «Εκκρεμείς αναλήψεις υποχρεώσεων» είναι οι υποχρεώσεις που ανελήφθησαν κατά το τρέχον και τα προηγούμενα οικονομικά χρόνια, και οι οποίες δεν έχουν ακόμη αποτελέσει αντικείμενο πληρωμής ή ακύρωσης.

Κατά το διάστημα αυτό συναποτελούν το ποσό που είναι γνωστό ως RAL (εκ τον γαλλικό όρο,«reste à liquider».

Η σταδιακή αύξηση του ύψους των RAL (κατά περισσότερο από 90 % την τελευταία δεκαετία) επιταχύνθηκε αισθητά τα τελευταία χρόνια.

Στο διάστημα μεταξύ 2011 και 2015 η Επιτροπή δεν διέθετε επαρκή χρηματοδότηση για την πραγματοποίηση του συνόλου των πληρωμών έως το τέλος του έτους και αναγκάστηκε να τακτοποιήσει τις εκκρεμείς υποχρεώσεις της τα επόμενα έτη.

Η συσσώρευση ανεξόφλητων απαιτήσεων των κρατών μελών είχε φθάσει σχεδόν τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2014 και εκκαθαρίστηκε τελικά στο τέλος του 2016.

Προβλεψεις

Το 2013, η Επιτροπή είχε προβλέψει ότι το ύψος των RAL θα υπερέβαινε τα 260 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2020. Το 2018, αναθεώρησε προς τα άνω την πρόβλεψή της σε 295 δισεκατομμύρια ευρώ και προέβλεψε ότι το ύψος των RAL στο τέλος του 2023 θα ανέλθει σε 314 δισεκατομμύρια ευρώ.

Διευκρινίζεται,, πως η επισκόπηση που δημοσιεύσαμε, επικεντρώνεται στο επίπεδο των RAL στο τέλος του 2017, του τελευταίου χρόνου για το οποίο έχει ολοκληρωθεί ο ετήσιος έλεγχός του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ωστόσο, στο τέλος του 2018, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Επιτροπή, οι RAL ανέρχονταν, περίπου σε 280 δισεκατομμύρια ευρώ.

Στον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2019 προβλέπονται 166 δισεκατομμύρια ευρώ για αναλήψεις υποχρεώσεων και 148 δισεκατομμύρια ευρώ για την πραγματοποίηση πληρωμών.

Το ΕΕΣ παρακολουθεί την εξέλιξη των RAL στο πλαίσιο του ετήσιου ελέγχου των λογαριασμών της ΕΕ.

.Οι ελεγκτές προειδοποιούν, πάντως, ότι η βασική πρόκληση θα είναι να διασφαλιστεί ότι, στο πλαίσιο του νέου πολυετούς προγράμματος δαπανών για την περίοδο 2021-2027, δεν θα αρχίσουν να συσσωρεύονται ακόμη περισσότερες RAL. Επίσης, επισημαίνουν τους κινδύνους που ενέχει η κατάσταση αυτή για τον ενωσιακό προϋπολογισμό και προτείνουν πιθανές λύσεις.

Τι φταίει;

Σύμφωνα με τους ελεγκτές, τρεις είναι οι κύριες αιτίες στις οποίες ανάγονται οι RAL:

1 Η πρόβλεψη στον προϋπολογισμό ποσών προς δέσμευση υψηλότερων από τα ποσά που πράγματι διατίθενται για πληρωμές,

2 Η αλληλοεπικάλυψη των περιόδων των πολυετών προγραμμάτων

δαπανών και οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των χρηματοδοτούμενων με ενωσιακούςπόρους προγραμμάτων των κρατών μελών.

Τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της ΕΕ είναι αυτά που ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των RAL, κυρίως εξαιτίας του ότι αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο του συνολικού προϋπολογισμού, και εξαιτίας των ειδικών κανόνων περί εκτέλεσης των δαπανών τους. Από τη λεπτομερή σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών που πραγματοποιούν οι ελεγκτές προκύπτει ότι, διότι το κάθε κράτος μέλος απορροφά τη διαθέσιμη χρηματοδότηση με διαφορετικό ρυθμό, το μερίδιό του επί των RAL δεν είναι ανάλογο προς τα ποσά που τους διατίθενται προς δέσμευση.

Για λόγους δημοσιονομικής πειθαρχίας, τα κράτη μέλη οφείλουν να αναλώνουν τα κονδύλια εντός τριών ετών από την ανάληψη της σχετικής δέσμευσης. Σε αντίθεση περίπτωση, κινδυνεύουν να τα χάσουν.

Οι RAL μειώνονται όταν τα ποσά που έχουν δεσμευθεί είτε καταβάλλονται είτε ακυρώνονται.

Την τελευταία δεκαετία το ύψος των δεσμεύσεων που ακυρώθηκαν ήταν σχετικά χαμηλό,καθώς κυμαινόταν περίπου στο 2 % του συνόλου των δεσμευθέντων ποσών. Εντούτοις, οιελεγκτές σημειώνουν ότι τα ποσά που ακυρώνονται δεν είναι πλέον δυνατό να χρησιμοποιηθούν και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν πλέον να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων των διαφόρων πολιτικών των ενδιαφερόμενων κρατών μελών και της ΕΕ.

Τι πρέπει να γίνει

Μεταξύ άλλων, οι ελεγκτές επισημαίνουν ως πιθανές λύσεις για την αποφυγή της εκ νέου συσσώρευσης RAL στο πλαίσιο του νέου πολυετούς προγράμματος δαπανών της περιόδου 2021-2027, τα εξής:

- Εγκαιρη έγκριση του πολυετούς προγράμματος δαπανών και των συναφών προγραμμάτων·

- απλούστευση των κανόνων για την ανάλωση του ενωσιακού προϋπολογισμού·

- αξιόπιστη πρόβλεψη των αναγκών πληρωμών·

- εξασφάλιση της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των ποσών που είναι διαθέσιμα για την ανάληψη υποχρεώσεων και για την πραγματοποίηση πληρωμών.