Γράφει η Μαρίνα Κουρμπέλα
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η παραγωγή, η διανομή και η αποθήκευση των τροφίμων χρησιμοποιούν φυσικούς πόρους και δημιουργούν περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η απόρριψη τροφίμων που εξακολουθούν να είναι βρώσιμα ή θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως υποπροϊόντα στη βιομηχανία αυξάνει τις σχετικές επιπτώσεις και προκαλεί οικονομική ζημία στους καταναλωτές και την οικονομία. Σύμφωνα με τη μελέτη που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του 7ου προγράμματοςπλαισίου (ΠΠ7) για το έργο FUSIONS, περίπου 88 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων σπαταλώνται ετησίως στην ΕΕ, με εκτιμώμενο κόστος 143 δισ. ευρώ.
Τον Σεπτέμβριο του 2015, ως μέρος των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης για το 2030, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών υιοθέτησε τον στόχο να μειωθεί κατά το ήμισυ η κατά κεφαλήν σπατάλη τροφίμων στα επίπεδα λιανικής πώλησης και καταναλωτή, καθώς και να μειωθούν οι απώλειες τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας παραγωγής και εφοδιασμού.
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευθεί για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Σημειώνεται, πως η οδηγία για τα απόβλητα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρακολουθούν την παραγωγή αποβλήτων τροφίμων και να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό της. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εναρμονισμένη μέθοδος για τη μέτρηση των αποβλήτων τροφίμων στην ΕΕ, γεγονός που δυσχεραίνει την αξιολόγηση της έκτασης του φαινομένου, των πηγών και των τάσεων από τις δημόσιες αρχές με την πάροδο του χρόνου.
Η αντιμετώπιση του ζητήματος της μέτρησης αποτελεί σημαντικό βήμα για την καλύτερη κατανόηση του προβλήματος, για μια συνεκτική παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων, καθώς και για συντονισμένη πολιτική σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως με σκοπό τον καθορισμό πιθανών ποσοτικών στόχων για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων.
Απόβλητα τροφίμων παράγονται σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων: κατά τη διάρκεια της πρωτογενούς παραγωγής, της επεξεργασίας, της μεταποίησης και της διανομής, στα εστιατόρια και στις υπηρεσίες εστίασης, καθώς και στο σπίτι. Αυτό καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο τον ποσοτικό προσδιορισμό των αποβλήτων, δεδομένου ότι κάθε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων έχει σημαντικά διαφορετικά χαρακτηριστικά όσον αφορά τα απόβλητα τροφίμων, τις πηγές των αποβλήτων τροφίμων και τους παράγοντες που οδηγούν στην παραγωγή των εν λόγω αποβλήτων. Επί του παρόντος τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί σχετικά με τα απόβλητα, ιδίως τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί λόγω της ανάγκης κατάρτισης στατιστικών σχετικά με τα απόβλητα, δεν περιέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για τις ποσότητες των αποβλήτων τροφίμων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολύ συχνά τα απόβλητα τροφίμων συλλέγονται αναμεμειγμένα μαζί με άλλα απόβλητα. Επιπλέον, δεδομένου ότι τα δεδομένα σχετικά με τα απόβλητα συλλέγονται συνήθως κατά τη φάση της συλλογής αποβλήτων, δεν περιέχουν πληροφορίες για τα απόβλητα που απορρίπτονται εκτός του συστήματος συλλογής και επεξεργασίας αποβλήτων.
Για τους λόγους αυτούς, καταλήγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπη υπάρχει ανάγκη για μια χωριστή πράξη που θα εστιάζει στη μέτρηση των αποβλήτων τροφίμων, η οποία θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο με τα υφιστάμενα συστήματα συλλογής δεδομένων και θα παράσχει ένα πλαίσιο για περαιτέρω προσπάθειες των κρατών μελών με σκοπό τον καθορισμό των ποσοτήτων των παραγόμενων αποβλήτων τροφίμων
Σημειώνεται, πως σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 8 της οδηγίας 2008/98/ΕȀ για τα απόβλητα, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να καθορίζει τον τρόπο μέτρησης των αποβλήτων τροφίμων και να καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των αποβλήτων.
Το άρθρο 1της απόφασης της Επιτροπής, αποσαφηνίζει το πεδίο εφαρμογής της μέτρησης των αποβλήτων τροφίμων. Το άρθρο 2 θεσπίζει τις διατάξεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διενεργείται η μέτρηση, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη είναι σε θέση να υποβάλλουν επικαιροποιημένα στοιχεία σε ετήσια βάση. Το άρθρο 3 αφορά την εθελοντική αναφορά στοιχείων που μπορεί να περιλαμβάνουν πιο αναλυτικά δεδομένα σχετικά με τα απόβλητα τροφίμων ή άλλα δεδομένα σχετικά με την πρόληψη των αποβλήτων τροφίμων. Το άρθρο 4 προβλέπει απαιτήσεις ποιότητας για τη διασφάλιση της ποιότητας των μετρήσεων με σκοπό μελλοντικές βελτιώσεις.