Πέμπτη
18 Οκτωβρίου 2018
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 2950RSS FEED
Η κρίση είναι εδώ, αλλά η ανάπτυξη είναι αλλού
20/03/2018

Γράφει ο Κώστας Κουρούνης*

Το βάθος της Ελληνικής Κρίσης, μίας από τις μεγαλύτερες της σύγχρονη ιστορίας, βρήκε τον μέσο Έλληνα σε εξαιρετικά δυσμενή θέση. Απροετοίμαστος – ή μάλλον εμβρόντητος – παρατηρούσε μέρα με τη μέρα την αγοραστική του δύναμη να κάνει φτερά και το εισόδημά του να κουρελιάζεται από τους πρώτους κιόλας μήνες του Μνημονίου. Τότε που ο κόσμος ήταν ακόμα στις πλατείες φωνάζοντας για περισσότερες παροχές οι οποίες, παρά το ότι ήταν στο επίπεδο των πλουσίων ευρωπαϊκών χωρών, τελικά καθόλου δεν τον αναβάθμισαν. Διότι, όπως αποδείχθηκε, ο διορισμός στο Δημόσιο δεν προάγει απαραιτήτως τον μέσο υπάλληλο, ούτε του καλύπτει και πολύ περισσότερα από τροφή και χρήμα μέχρι την επόμενη καχεξία του Κράτους.

Όσο η κρίση είναι σε εξέλιξη κανένας δεν γνωρίζει ούτε το πώς ούτε το πότε θα κλείσει τον κύκλο της. Παρά τις υποσχέσεις του πολιτικού προσωπικού, η πολυδιαφημισμένη ανάκαμψη, η εγγύηση ελάχιστου εισοδήματος και η κοινωνική προκοπή, είναι περισσότερο θέμα των πρωτόγονων νόμων της Αγοράς παρά των σχεδιασμών του Μαξίμου.

Η Κρίση είναι ένδειξη ότι μια αλλαγή προσπαθεί να συμβεί. Είναι μια διαδικασία σε εξέλιξη που δημιουργεί συνεχώς νέα δεδομένα αλλά και τροποποιεί ή ακόμα ακυρώνει παλιές σιγουριές, όπως ορισμένους μύθους περί τα ακίνητα. Δεν είναι τυχαίο ότι μέσα σε 5 χρόνια η οικογενειακή κατοικία μετατράπηκε από σημαντικό περιουσιακό στοιχείο, σε βαρύ φορτίο.

Την περίοδο της μεγάλης φυγής των Αθηναίων με προορισμό τα προάστια, κλασσικές Αθηναϊκές περιοχές όπως η Πλάκα, τα Άνω Πετράλωνα, το Θησείο και βεβαίως το Κουκάκι είχαν δείξει σημάδια παρακμής μέχρις εγκατάλειψης. Όμως από το 2010 και όσο βάθαινε η κρίση, αυτές καθώς και άλλες περιοχές αποδεικνύονταν κάθε τρίμηνο όλο και ελκυστικότερες, όλο και πιο ενδιαφέρουσες. Οι τεχνοοικονομικοί λόγοι για αυτό το comeback είναι πολλοί και μόνον βιαστικά θα μπορούσε κανείς να τους αποδώσει στις διαδικτυακές πλατφόρμες ενοικίασης (AirBnB κ.λπ.) ή στις αστικές διαστάσεις της «οικονομία του διαμοιρασμού» (sharing economy). Όμως δεν είναι μόνον έτσι.

Όσοι ασχολούνται με την κατοικία και τις πολιτικές περί τα ακίνητα γνώριζαν ότι οι περιοχές αυτές είναι πράγματι χαρισματικές, με μικρά οικοδομικά τετράγωνα, μικτές χρήσεις, κοινόχρηστες γωνιές, χαμηλή κυκλοφορία και σε απόσταση περιπάτου από το κέντρο. Περιοχές κατάλληλες για φιλίες, για οικογένεια, για να μεγαλώνουν παιδιά. Αυτές οι εξόχως ενδιαφέρουσες γειτονιές είχαν άδικα υποτιμηθεί τόσα χρόνια.

Αφήνοντας για άλλο άρθρο τις πολυτελείς προαστιακές περιοχές – τα blue chips των ακινήτων σε μερικά εκ των οποίων καταγράφονται νέες μορφές φτώχειας – παρατηρούμε νέα δυναμική σε περιφερειακές συνοικίες της Αθήνας. Εκεί που μια νέα, ακηδεμόνευτη και απροειδοποίητη ανάπτυξη συμβαίνει σπειροειδώς με επίκεντρο παλιές μεγάλες πλατείες ή και σημαντικές στάσεις Μέσων Μεταφοράς. Εκεί όπου οι αξίες γης δεν φουσκώσαν για να πάρουν αντικοινωνικές διαστάσεις.

Σ' αυτά τα νέα κέντρα βλέπουμε να ανθίζουν πάσης φύσεως εύρωστες μικρές επιχειρήσεις λιανικής, εστίασης αλλά ακόμα και ζωηρής νυχτερινής διασκέδασης. Βλέπουμε το πρωί νεαρά ζευγάρια στους δρόμους με νεογέννητα στα καροτσάκια. Βλέπουμε μια μεγάλη, πρωτότυπη, απρόσμενη, πολύχρωμη και τελικά καλόκαρδη ανάμιξη χρήσεων που δηλώνει ότι κάτι σπουδαίο, κάτι όμορφο συμβαίνει εδώ.

Ένα από τα διδάγματα της Ιστορίας είναι ότι, όσο ξεδιπλώνονται οι Κρίσεις, τα πράγματα απλοποιούνται αντί να περιπλέκονται. Ίσως γι’ αυτό στεκόμαστε αμήχανοι όταν βλέπουμε την ανάπτυξη να συμβαίνει αλλού και όχι εκεί που την περιμέναμε. Το ίδιο συμβαίνει και με την πληθυσμιακή γήρανση και την παρακμή, φαινόμενα που βλέπουμε να ξετυλίγονται αλλού, εκεί που δεν το περιμέναμε.

*Πολιτικός μηχανικός πολεοδόμος


Ενιαίος Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης