«Ούτε φράχτες θέλουμε, ούτε τείχη, κανόνες θέλουμε» απάντησε ο πρωθυπουργός στις επικρίσεις του επικεφαλής του ΜέΡΑ25 Γιάνη Βαρουφάκη για το μεταναστευτικό, κατά τη δευτερολογία του στη Βουλή.
Ο κ. Μητσοτάκης καταλόγισε στον κ. Βαρουφάκη ότι «αγνοεί παντελώς τους κανόνες του διεθνούς δικαίου», τονίζοντας ότι ο ΟΗΕ είναι αυτός που κάνει διάκριση μεταξύ προσφύγων και μεταναστών και προσθέτοντας ότι η διαδικασία ασύλου είναι μία εξατομικευμένη πράξη που κρίνει τα ειδικά χαρακτηριστικά του κάθε αιτούντος ξεχωριστά.
«Με ρωτήσατε εάν φοβόμαστε τους πρόσφυγες ως μια δύναμη που θα μπολιάσει την ελληνική κοινωνία. Σας λέω όχι, δεν τους φοβάμαι. Αρκεί να είναι αυτοί οι οποίοι πληρούν τους κανόνες για να απολαμβάνουν διεθνούς προστασίας. Και αν η Ευρώπη ή η Ελλάδα θέλει να κάνει μια συγκεκριμένη μεταναστευτική πολιτική για να ενισχύσει το δημογραφικό της πρόβλημα έχει τη δυνατότητα να το κάνει, αλλά θα το κάνει οργανωμένα και θα το κάνει με κανόνες» πρόσθεσε.
Ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι η Ευρώπη «δεν έχει δείξει ακόμη επαρκή δείγματα αλληλεγγύης», εστιάζοντας την κριτική του στις χώρες του Βίζενγκραντ οι οποίες «έχουν μείνει συστηματικά έξω από οποιαδήποτε προσπάθεια δίκαιης κατανομής προσφύγων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης». «Σε αυτούς λοιπόν τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων λέω ξεκάθαρα ότι ως πρωθυπουργός της Ελλάδος θα θέσω το ζήτημα ότι πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένες κυρώνεις για ευρωπαϊκές χώρες που δεν συμμετέχουν σε δίκαιη κατανομή των προσφύγων σε ευρωπαϊκό επίπεδο» ανέφερε, επισημαίνοντας πως αν δεν συμμετέχουν οι χώρες αυτές στην κατανομή των προσφύγων δεν θα πρέπει να απολαμβάνουν τα δικαιώματα της Σένγκεν.
Ο Πρωθυπουργός τόνισε πως τα παιδιά των προσφύγων που θα επιλέξουν να κάνουν τη χώρα μας τη δεύτερη πατρίδα τους πρέπει να αισθάνονται και θα αισθάνονται Έλληνες». «Αυτό είναι το σωστό. Να πάνε σε ελληνικό σχολείο και εάν είναι άριστοι μαθητές, να σηκώσουν την Eλληνική σημαία» είπε για να συμπληρώσει: «Μακριά από εμάς οποιαδήποτε ξενοφοβία ή οποιοσδήποτε ρατσισμός. Είμαι υπερήφανος όταν πηγαίνω σε παρελάσεις και βλέπω μια κοινωνία η οποία μετατρέπεται σε πολυπολιτισμική σιγά – σιγά. Δεν αμφισβητείται η εθνική μας ακεραιότητα με αυτό τον τρόπο».
Σε ό,τι αφορά τη Μόρια είπε ότι αντέχει 3.500 μετανάστες και έχει πολύ περισσότερους και διαβεβαίωσε ότι «θα μειωθεί ο αριθμός στο επίπεδο που μπορεί να διαχειριστεί» το νησί. «Αυτό είναι το πρόβλημα με τη Μόρια. Το πρόβλημα με τη Μόρια είναι ότι έχει πολύ περισσότερους σήμερα απ’ όσους μπορούμε να διαχειριστούμε. Αν κλείσει η Μόρια, θα πρέπει να φτιάξουμε ένα άλλο κέντρο στη Μυτιλήνη. Υπάρχει η Μόρια. Έχουν επενδυθεί σοβαροί πόροι. Θα πρέπει η Μόρια να είναι στο επίπεδο και να διαχειρίζεται τους ανθρώπους που μπορεί να υποστηρίξει» δήλωσε.
Κατά την πρωτολογία του ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι το ζήτημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι πρωτίστως μεταναστευτικό και λιγότερο προσφυγικό, ενώ χαρακτήρισε «παράδοξη» την κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση από εκείνους που – όπως είπε - γιγάντωσαν το πρόβλημα.
«Ας συμφωνήσουμε ότι άλλο πρόσφυγες και άλλο οι οικονομικοί μετανάστες. Άλλο το προσφυγικό, άλλο το μεταναστευτικό» ανέφερε. Όπως εξήγησε, με βάση τα πραγματικά στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η κυβέρνηση, το 2015 οι Σύροι οι οποίοι έφευγαν απεγνωσμένοι εγκαταλείποντας τη χώρα τους αντιπροσώπευαν το 75% των εισερχομένων στη χώρα, ενώ σήμερα είναι δύο στους δέκα και το 50% είναι Αφγανοί και Πακιστανοί, που μετακινούνται οργανωμένα από διακινητές.
Ο Πρωθυπουργός άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. «Είναι παράδοξο να ασκείται κριτική από εκείνους που πυροδότησαν το πρόβλημα, είτε από ανικανότητα, είτε από ιδεοληψία» είπε, σημειώνοντας πως το ζήτημα θα αντιμετωπιζόταν πολύ πιο εύκολα στην αρχή του, από ό,τι τώρα που έχει γιγαντωθεί.
Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης
Στη συνέχεια παρουσίασε τους κύριους άξονες του σχεδιασμού της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του ζητήματος οι οποίοι είναι:
καλύτερη προστασία των συνόρων
αυστηρότερο, δικαιότερο και ταχύτερο σύστημα ασύλου και επαναπροωθήσεων
ανακούφιση των νησιών με αρτιότερη διάχυση του μεταναστευτικού φορτίου στην επικράτεια
ανάδειξη του ζητήματος ως διεθνούς.
Εξειδικεύοντας τους παραπάνω άξονες, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι σύντομα θα έρθει προς ψήφιση στη Βουλή «ένα νέο συμπαγές αυστηρό, αλλά και δίκαιο σύστημα ασύλου για όσους το δικαιούνται, με απόλυτο σεβασμό στα δικαιώματα των αιτούντων, αλλά και χωρίς περιθώρια κατάχρησής του και, κυρίως, με πιο γρήγορες διαδικασίες». «Η μεγάλη τομή του σχεδίου νόμου είναι ότι για πρώτη φορά η χώρα αποκτά έναν νόμο που διέπει συνολικά τα ζητήματα που αφορούν τη διεθνή προστασία. Σε ένα ενιαίο κείμενο συμπεριλαμβάνονται οι οδηγίες που συγκροτούν το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου και διέπουν την υποδοχή, τη διαδικασία εξέτασης, την αναγνώριση των αιτούντων» διευκρίνισε για να προσθέσει: «Βάζουμε ένα οριστικό τέλος στην αναρχία και στην παραβατικότητα στο στάδιο της υποδοχής. Προβλέπουμε -για πρώτη φορά- ότι σε περίπτωση που αλλοδαποί κατά την υποδοχή δεν συμμορφώνονται με αποφάσεις μεταφοράς τους σε άλλες δομές, τεκμαίρεται ότι δεν επιθυμούν την προστασία και παραπέμπονται σε διαδικασίες επιστροφής».
Δεύτερον, όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης, όλες οι δομές της διοίκησης -Δικαιοσύνη, Ένοπλες Δυνάμεις, Αστυνομία, Τοπική Αυτοδιοίκηση- συνεργάζονται πια με το σύστημα υγείας-πρόνοιας, αλλά και με την Παιδεία. «Όλα τα παιδιά πρέπει να πηγαίνουν σχολείο. Όσοι γονείς όμως το αρνούνται αυτό θα έχουν διοικητικές κυρώσεις» ανέφερε, προσθέτοντας ότι εντός του 2020 η κυβέρνηση σχεδιάζει να εντάξει 40.000 αιτούντες άσυλο σε διαμερίσματα και ξενοδοχεία και 16.000 σε προγράμματα απασχόλησης.
Παράλληλα, μεταβάλλεται το πλαίσιο συνεργασίας με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, «ώστε να ξεχωρίσει επιτέλους η ήρα από το στάρι»: «Καθιερώνεται πιστοποίηση, έλεγχος, λογοδοσία» ανέφερε συγκρκριμένα ο Πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι οι ΜΚΟ «είχαν αφεθεί στη μοίρα τους, χωρίς κανέναν έλεγχο και χωρίς καμία διάκριση των σοβαρών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων από αυτές που εξυπηρετούν άλλους σκοπούς».
Σε ό,τι αφορά τη θωράκιση της χώρας ο κ. Μητσοτάκης εξήγησε ότι στα χερσαία σύνορα θα εγκατασταθούν περισσότερα παρατηρητήρια, ότι θα εντατικοποιηθεί η επιτήρηση του Έβρου, ενώ στα θαλάσσια σύνορα θα ενισχυθούν οι δυνάμεις του Λιμενικού με επιπλέον πλωτά μέσα. Επίσης θα προσληφθούν 400 υπάλληλοι με συμβάσεις έργου στην υπηρεσία ασύλου.
Ξεχωριστό βάρος θα δοθεί - όπως τόνισε - στην ανακούφιση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου. Στο πλαίσιο αυτό, περισσότεροι από 20.000 που αιτούνται άσυλο, θα μετακινηθούν σε 10 Περιφέρειες της ενδοχώρας.