Πέμπτη
22 Οκτωβρίου 2020
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 3685RSS FEED
Οφθαλμός και μη στεροειδή αναλγητικά φάρμακα
Γράφει ο
Νίκος Καλλιακμάνης

 

ΦΑΡΜΑΚΟ

Αποκαλείται κάθε ουσία η οποία αναλόγως με την συχνότητα χορήγησης και τον χρόνο χορήγησης, επιφέρει το κατάλληλο (ωφέλιμο) θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Ο τρόπος χορήγησης και η συχνότητα αποτελούν θεμελιώδη παράγοντα για την θεραπευτική αποτελεσματικότητα του φαρμάκου.

Η Τελική δράση του κάθε φαρμάκου το οποίο λαμβάνεται για θεραπευτικούς σκοπούς ακολουθεί ορισμένους κανόνες, όπως :

  1. 1.     Απορρόφηση φαρμάκου (επηρεάζονται από ηλικία).
  2. 2.     Κατανομή φαρμάκου στον οργανισμό και τους ιστούς αυτού.
  3. 3.     Μεταβολισμό φαρμάκου.
  4. 4.     Απέκκριση φαρμάκου (μείωση επί νεφρικής ανεπάρκειας).

Τα μη στεροειδήαντιφλεγμονώδη φάρμακα καλύπτουν ετησίως ποσοστό 5%-10% όλων των φαρμάκων που συνταγογραφούνται.

Άτομα ηλικίας κυρίως άνω των 65 ετών καλύπτουν αυτό το ποσοστό.

Επίσης στατιστικά στοιχεία αναφέρουν ότι σε ποσοστό 7.3% άτομα 60 ετών και άνω λαμβάνουν φάρμακα της κατηγορίας αυτής τουλάχιστον 1 φορά τον χρόνο.

Το άτομο το οποίο λαμβάνει συστηματική θεραπεία με ΜΣΑΦ, κατά την διάρκεια της θεραπείας αυτής, πρέπει να εξετάζεται κάθε 3 μήνες οφθαλμολογικά.

Ο οφθαλμός αποτελεί σύνθετη κατασκευή διαφορετικών ιστών με διαφορετική λειτουργία που βάζουν φραγμούς στην απορρόφηση των φαρμάκων.

Οι οδοί χορήγησης φαρμάκων στον οφθαλμό, περιλαμβάνουν :

  1. 1.     Ένεση – χορήγηση στο υαλοειδή
  2. 2.     Τοπική χρήση
  3. 3.     Υπό τονεπιπεφυκότα χορήγηση
  4. 4.     Συστηματική χορήγηση
  5. 5.     Οπισθοβολβική χορήγηση.

 

ΣΤΗΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ Ο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ

ΑΙΜΑΤΟ-ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΙ

ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΛΙΠΟΦΙΛΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

 

Η ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ

ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΥΤΗΣ.

Η ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΘΑ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ

ΤΗΝ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΑΥΤΗ ΣΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ

(εύρημα Βασικό για την συνέχιση –καθορισμός θεραπείας)

 

Γενικά οι ανεπιθύμητες ενέργειες οι οποίες προκαλούνται από ένα φάρμακο κάποιας ομάδας δεν είναι απαραίτητο να αφορούν και όλα τα άλλα της ομάδας αυτής.

Η αναφορά στη δράση των φαρμάκων στον οφθαλμό αφορά όλες τις ιατρικές ειδικότητες.

Ο οφθαλμίατρος αλλά και όλες οι ειδικότητες των γιατρών πρέπει να είναι ενήμεροι και επιστημονικά γνώστες,και να γνωρίζουν :

α)Χημική ομάδα φαρμάκουπου χορηγούν.

β)Να γνωρίζουν τις συχνότερες παρενέργειες των φαρμάκων που χορηγούν.

γ)Αν η παρενέργειες που εμφανίζονται από την χορήγηση αυτή είναι αναστρέψιμες ή όχι.

δ)Αν η τοξικότητα του χορηγούμενου φαρμάκου εκδηλώνεται αθροιστικά ή είναι ανεξάρτητη της δόσεως που χορηγείται το φάρμακο.

 

  • ΜΣΑΦ

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα εμφανίζουν τοξικότητα πρόσθιου και οπίσθιου τμήματος του οφθαλμού, όπως και Οπτική νευρίτιδα έχει παρατηρηθεί η οποία είναι αναστρέψιμη με την διακοπή του φαρμάκου.

 

  • Ιβουπροφαίνη

Πρόκληση :

Διαθλαστικών ανωμαλιών

Διπλωπίας

Φωτοφοβίας

Οπτικής νευρίτιδας (μετά 1-3 μήνες αποκατάσταση)

Κεντρικών σκοτωμάτων

Μείωση έγχρωμης όρασης (αποκατάσταση εντός 8 μηνών)

-  Επίσης, Τοξική αμβλυωπία έχει παρατηρηθεί ευτυχώς αντιστρέψιμη

 

  • Ινδομεθακίνη

Προκαλεί η χορήγησή της :

Στίγματα κερατοειδή χιτώνα

Έλκη κερατοειδή

Εναποθέσεις στον κερατοειδή (δεν αποτελούν ένδειξη, διακοπή χορήγησης)

 

  • Φλουρβιπροφαίνη

Αίσθημα καύσου

Νυγμών

Προσοχή σε χειρουργημένους ασθενείς (αιμορραγία οφθαλμικών ιστών)

 

 

 

  • Σουπροφαίνη

Έχει σαν παρενέργειες :

Κνησμό

Ερεθισμό / αλλεργική αντίδραση

Ιρίτιδα

Φωτοφοβία

Οπτική κερατίτιδα

 

  • Δικλοφενάκη

Ταυτόχρονη χρήση φακών επαφής και χορήγηση δικλοφενάκης προκαλούν:

Αίσθημα καύσου

Ερυθρότητα οφθαλμών

  • Ναπροξένη

Εμφάνιση μειωμένης όρασης σε ποσοστό < 5%

Ισχυρός φωτοευαισθητοποιητής

Σπάνια εμφάνιση οπτικήςοπισθοβολβικής νευρίτιδας (άμεση διακοπή)

Εμφάνιση ενδοκρανιακής υπέρτασης

Πρόσθιος, οπίσθιος καταρράκτης?

Θολερότητα κερατοειδούς?

Έλκη κερατοειδή?

 

  • Ακεταμινοφαίνη ή Παρακεταμόλη

-  Χρόνια χορήγηση μπορεί να προκαλέσει αλλαγή χρωματισμού στον επιπεφυκότα και αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδή χιτώνα (πράσινη, καφέ χροιά).

 

  • Σακικυλικά

-  Σπάνιες οι ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων αυτών.

-  Οι εμφανιζόμενες αποδίδονται στην ιδιοσυγκρασία του ασθενή, στην υπερευαισθησία γενικά.

-  Οι διαταραχές ισορροπίας οξέος-βάσεως του αίματος η τοξική εγκεφαλοπάθεια, αιμορραγικά φαινόμενα. Προκαλούν αλλοιώσεις και στους οφθαλμούς.

-  Αντιδράσεις υπερευαισθησίας στα βρέφη και μικρές ηλικίες προκαλούν : α) παροδική τύφλωση, β) οπτική ατροφία.

-  Η ασπιρίνη έχει ανιχνευθεί στα δάκρυα με δοσοεξαρτώμενη δόση.

 

ΛΗΨΗ ΑΣΠΙΡΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ

ΤΗ ΔΙΑΚΡΕΙΑ-ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΥΑΛΟΕΙΔΩΝ –

ΠΡΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΩΝ

 

Η εφαρμογή τοπικά αλοιφών σαλικυλικών στους οφθαλμούς έχει αναφερθεί ότι προκαλεί :

-   Τοξικές αντιδράσεις επιπεφυκότα, κερατοειδή χιτώνα.

-   Καταρράκτης (Δεν προστατεύει!!!).

 

Η συστηματική λήψη ασπιρίνης, προκαλεί :

-   Μείωση όρασης, χρωματική αντίληψη

-   Διαθλαστικές ανωμαλίες

-   Οπτικές παραισθήσεις

-   Φωτοφοβία

-   Δισλεπτία

 

 

Ref. : - Βικιπαίδια

-   Οφθαλ. – Νοσημ. Τοξικότητας

-   Taber’s λεξικό