Πέμπτη
22 Οκτωβρίου 2020
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 3685RSS FEED
Πώς η Διατροφή Επηρεάζει τη Γονιμότητα
28/09/2020

 

Τα προβλήματα γονιμότητας και σύλληψης εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια στον δυτικό κόσμο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), περίπου το 15% των ζευγαριών παγκοσμίως αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας.

 

Διατροφή

 

Οι συστάσεις που δίνονται σήμερα από τους ειδικούς σε άτομα που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν αφορούν, συν τοις άλλοις, στην υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής, η οποία περιλαμβάνει:

 

Αφθονία φρούτων και λαχανικών, υψηλή κατανάλωση φυτικών ινών και σύνθετων υδατανθράκων, επαρκή πρόσληψη μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών και μέτρια κατανάλωση κόκκινου κρέατος.

 

Μία τέτοιου είδους διατροφή συμβάλλει στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για τη σύλληψη και οδηγεί στη βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος στους άνδρες.

 

Η σημασία συγκεκριμένων τροφών και θρεπτικών συστατικών

 

Η επαρκής διατροφική υποστήριξη μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα γονιμότητας, κυρίως λόγω της ολοκληρωμένης θρέψης.

 

Υπάρχουν, όμως, συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά τα οποία συμβάλλουν ιδιαίτερα στη γονιμότητα.

 

Φυλλικό οξύ

 

Συστήνεται σε γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και επιθυμούν να συλλάβουν, για τη μείωση κινδύνου εμφάνισης ανωμαλιών στο νευρικό σωλήνα του εμβρύου.

 

Ωστόσο, εξυπηρετεί και άλλους σκοπούς, καθώς οι επαρκείς ποσότητες φυλλικού οξέος στον γυναικείο οργανισμό, μπορούν να ευνοήσουν τη γονιμότητα και να επιδράσουν στη σύνθεση, την επιδιόρθωση και τη φυσιολογική λειτουργία του DNA.

 

Οι καλύτερες πηγές φυλλικού οξέος είναι…

 

Τα λαχανικά με σκούρο πράσινο χρώμα, όπως το σπανάκι, το λάχανο, το μπρόκολο, τα σπαράγγια, τα μπιζέλια και το μαρούλι.

Τα φρούτα, όπως τα πορτοκάλια, οι μπανάνες και οι φράουλες.

Τα όσπρια, όπως οι φακές και τα φασόλια,

Τα δημητριακά ολικής άλεσης,

Τα κρεατικά.

Κόκκινο κρέας

 

Αν και το κόκκινο κρέας αποτελεί εξαιρετική πηγή πρωτεϊνών και άλλων θρεπτικών συστατικών των οποίων η πρόσληψη είναι ωφέλιμη, περιέχει και υψηλά επίπεδα κορεσμένων λιπαρών τα οποία συνδέονται με αρνητικές επιπτώσεις στη γονιμότητα.

 

Συγκεκριμένα, η περιεκτικότητα του σε κορεσμένα λιπαρά, ενδέχεται να επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος στους άνδρες.

 

Αντίθετα με τα κορεσμένα λιπαρά, τα πολυακόρεστα όπως τα ω-3 λιπαρά οξέα, έχουν θετική επίδραση στη γονιμότητα.

Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα

 

Αντίθετα με τα κορεσμένα λιπαρά, τα πολυακόρεστα όπως τα ω-3 λιπαρά οξέα, έχουν θετική επίδραση στη γονιμότητα.

 

Η πρόσληψη ω-3 λιπαρών οξέων σχετίζεται με αυξημένες φυσιολογικές μορφολογικές ιδιότητες των σπερματοζωαρίων στους άνδρες. Σύμφωνα με έρευνες, η κατανάλωση ω-3 και ω-6 λιπαρών οξέων από γυναίκες έχει συσχετιστεί με συχνότερες εγκυμοσύνες.

 

Τα ω-3 λιπαρά οξέα τα προσλαμβάνουμε κυρίως από τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, το σκουμπρί, οι σαρδέλες, ο κολιός και ο τόνος, το ιχθυέλαιο, τα καρύδια, το λιναρόσπορο, τα φύκια και κάποια θαλασσινά όπως τα στρείδια και οι γαρίδες.

 

Τα ω-6 λιπαρά οξέα τα προσλαμβάνουμε κυρίως από ξηρούς καρπούς και διάφορα σπορέλαια.

 

Βιταμίνη D

 

Την τελευταία δεκαετία, η πιθανή επίδραση της βιταμίνης D στη γονιμότητα έχει συγκεντρώσει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον, αφού πληθώρα μελετών έχει δείξει πως οι υποδοχείς της εκφράζονται στις ωοθήκες, το ενδομήτριο και τον πλακούντα.

 

Σύμφωνα με δεδομένα που έχουν προκύψει, τα ποσοστά εγκυμοσύνης φαίνεται να είναι μέχρι και 4 φορές υψηλότερα σε γυναίκες μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση που είχαν επαρκή επίπεδα βιταμίνης D στον οργανισμό τους.

 

Αν και τα εν λόγω αποτελέσματα είναι αρκετά καινούργια και χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, αυτό που μπορεί να ειπωθεί με σχετική σιγουριά είναι πως η ανεπάρκεια βιταμίνης D στον οργανισμό, μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στη γονιμότητα.

 

Διατροφικές πηγές βιταμίνης D αποτελούν:

 

Το συκώτι, ο κρόκος του αυγού, τα μανιτάρια, τα λιπαρά ψάρια, τα θαλασσινά.

Τα εμπλουτισμένα τρόφιμα όπως: μαργαρίνες, γαλακτοκομικά, ψωμί, δημητριακά.

Η κύρια πηγή βιταμίνης D παραμένει η ήλιος, αφού η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία ενισχύει τη σύνθεσή της στο δέρμα.

Ζάχαρη

Τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η συχνή και υψηλή κατανάλωση ζάχαρης συνδέεται με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και αυξημένη στειρότητα στους άνδρες.

 

Πιστεύεται, χωρίς ακόμα να υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα, πως η μειωμένη πρόσληψη ζάχαρης, μπορεί να έχει τεράστια ευεργετικά οφέλη στα επίπεδα γονιμότητας σε άνδρες και γυναίκες.

 

Η ζάχαρη περιέχεται κρυφά ή φανερά σε πληθώρα τροφών. Ο αποκλεισμός της από τη διατροφή ίσως και να μην είναι ιδιαίτερα εύκολος, ωστόσο ο περιορισμός τροφίμων τα οποία είναι πλούσια σε αυτή, όπως η σοκολάτα, τα γλυκά, τα ζαχαρούχα αναψυκτικά και ποτά και η προσθήκη της σε φαγητά και ροφήματα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά και αποτελεσματικά.

 

Τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η συχνή και υψηλή κατανάλωση ζάχαρης συνδέεται με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και αυξημένη στειρότητα στους άνδρες.

Συμπληρώματα διατροφής

 

Σε πολλές περιπτώσεις συστήνεται η επιπλέον χρήση συμπληρωμάτων διατροφής, τόσο σε άνδρες, όσο και σε γυναίκες, για την ενίσχυση της διατροφής και τη βελτίωση των πιθανοτήτων σύλληψης.

 

Ας δούμε ορισμένα συμπληρώματα διατροφής που φαίνεται να έχουν ευεργετική δράση στη γονιμότητα…

 

Για τους άνδρες…

 

Ψευδάργυρος: Ένα από τα σημαντικότερα θρεπτικά συστατικά για το ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα. Συμβάλλει στη φυσιολογική γονιμότητα και στην καλή ποιότητα του σπέρματος.

 

Αντιοξειδωτικά: Ο συνδυασμός αντιοξειδωτικών συστατικών, συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων και του σπέρματος από το οξειδωτικό στρες και τις ελεύθερες ρίζες.

 

Αργινίνη: Αμινοξύ που συμβάλλει στην αύξηση της κινητικότητας του σπέρματος και στην ποιότητά του.

 

Καρνιτίνη: Τα επίπεδά της στο σπερματικό πλάσμα παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ανδρικής γονιμότητας.

 

Για τις γυναίκες…

 

Συνένζυμο Q10: Πιστεύεται ότι μπορεί να βοηθήσει στην προστασία του DNA των ωαρίων και των μιτοχονδρίων από μακροχρόνιες βλάβες, καθώς και στην ενίσχυση του ενεργειακού μεταβολισμού των ωαρίων.

 

Επιπλέον, ενδέχεται να μπορεί να βελτιώσει την ανταπόκριση των ωοθηκών σε διέγερση σε γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση.

 

Δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA): Πρόκειται για μία ορμόνη που συμβάλλει στην παραγωγή οιστρογόνων. Σε ηλικίες άνω των 35 παρατηρείται μείωση στα επίπεδα DHEA στον οργανισμό που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των ωαρίων και τα επίπεδα γονιμότητας.

 

Ελίνα Ασημακοπούλου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc

www.y-o.gr